Bank Account Nominee : ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಾತೆದಾರರ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ, KYC ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗುವ “Nominee ಹಾಕುತ್ತೀರಾ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ Nominee (ನಾಮಿನಿ) ಸೇರಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ claim settlement ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು nomination ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. RBI ಕೂಡ ಗ್ರಾಹಕರು nomination facility ಬಳಸುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Nominee ಎಂದರೆ ಖಾತೆಯ ಹಣದ ಅಂತಿಮ ಮಾಲೀಕ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. RBI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, deceased depositorನ ಖಾತೆಯ ಹಣವನ್ನು nomineeಗೆ ಪಾವತಿಸಿದಾಗ, nominee ಆ ಹಣವನ್ನು legal heirs ಪರವಾಗಿ trustee ಆಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ nomination ಮತ್ತು inheritance ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ Bank Account Nominee ಎಂದರೇನು? Nominee ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ? Nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು? Nominee ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? FD, RD ಮತ್ತು joint accountಗೆ nominee ಹಾಕಬಹುದೇ? ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ನೋಡೋಣ.
Bank Account Nominee ಎಂದರೇನು?
Bank Account Nominee ಎಂದರೆ ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು claim ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು nominee ಆಗಿ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ನೀವು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ನ claim procedure ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, nomineeಗೆ ಖಾತೆಯ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.
RBIಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, nomination facilityಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇ deceased depositorನ claim ಅನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೊಂದರೆಯೊಂದಿಗೆ settle ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. ಇದು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ claim settlementಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬೇಕಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿರಬಹುದು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ Nominee ಯಾಕೆ ಹಾಕಬೇಕು?
Nominee ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು.
ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ:
- ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ claim ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.
- deceased account holderನ ಹಣವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
- ಕುಟುಂಬದವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ನೊಂದಿಗೆ claim settlement ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವಾಗ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
- ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
- ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ claim settlement ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು.
RBI ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಗೃತಿ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ nomination deceased depositorನ claim settlement ಅನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
Nominee ಮತ್ತು Legal Heir ಒಂದೇನಾ?
ಇಲ್ಲ. ಇದು Bank Account Nominee ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. Nominee ಎಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ deceased account holderನ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ.
Legal heir ಎಂದರೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ succession/personal law ಪ್ರಕಾರ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವ ವಾರಸುದಾರ. RBI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, valid nomination ಇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ nomineeಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ liability discharge ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ nominee ಆ ಹಣವನ್ನು legal heirs ಪರವಾಗಿ trustee ಆಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. Nomineeಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ legal heirs ಹೊಂದಿರುವ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ claim ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ
ರಮೇಶ್ ತಮ್ಮ savings accountಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಸುರೇಶ್ ಅವರನ್ನು nominee ಆಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ರಮೇಶ್ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಹಣವನ್ನು ಸುರೇಶ್ಗೆ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಆ ಹಣದ ಮೇಲೆ ಸುರೇಶ್ಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ Nomination = claim settlement facility, ಆದರೆ Nomination ≠ automatic inheritance ಎಂದು ನೆನಪಿಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
Nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ nominee ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಖಾತೆಯ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಹಣವನ್ನು claim ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು documentation ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. RBI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, nomination ಅಥವಾ survivorship clause ಇಲ್ಲದ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ banks deceased depositorನ legal heirsಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು simplified procedures ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ತಮ್ಮ risk-management ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳವರೆಗೆ ಸರಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ claim settlement ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಅಂದರೆ: Nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು. ಆದರೆ nominee ಇದ್ದರೆ claim settlement ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾಗಬಹುದು.
Savings Accountಗೆ Nominee ಹಾಕಬಹುದೇ?
ಹೌದು. Savings bank accountಗೆ nomination facility ಲಭ್ಯವಿದೆ. RBI ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ deposit account holdersಗೆ nomination facility ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. Nomination register, cancel ಅಥವಾ change ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇರಬೇಕು. ಹೊಸ savings account ತೆರೆಯುವಾಗಲೇ nominee ವಿವರ ನೀಡಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒದಗಿಸುವ ಲಭ್ಯವಿರುವ digital facility ಮೂಲಕ nomination status ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
Fixed Depositಗೆ Nominee ಹಾಕಬಹುದೇ?
ಹೌದು. Fixed Deposit ಅಥವಾ term depositಗೂ nomination facility ಇದೆ.
RBI guidanceನಲ್ಲಿ nomination status ಅನ್ನು term deposit receiptನಲ್ಲಿಯೂ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. Passbook ಅಥವಾ deposit receiptನಲ್ಲಿ “Nomination Registered” ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ತೋರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಬಳಸಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ:
- Savings Account
- Fixed Deposit
- Recurring Deposit
- ಇತರ eligible deposit accounts
ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಾತೆ/ಠೇವಣಿಯ nomination status ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ.
Joint Accountಗೆ Nominee ಹಾಕಬಹುದೇ?
Joint accountನಲ್ಲಿ nominationಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ survivorship instruction ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- Either or Survivor
- Anyone or Survivor
- Former or Survivor
- Latter or Survivor
ಹೀಗೆ account operating mandate ಇರಬಹುದು. RBI guidance ಪ್ರಕಾರ, joint deposit accountನಲ್ಲಿ nomineeನ ಹಕ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ depositors ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ joint accountನಲ್ಲಿ nominee ಮತ್ತು survivorship clause ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
“Either or Survivor” ಮತ್ತು Nominee ಒಂದೇನಾ?
ಇಲ್ಲ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.
Nomination ಎಂದರೆ account holder ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ claim settlementಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. Either or Survivor ಒಂದು joint account operating/survivorship instruction. RBI ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. Joint accountನಲ್ಲಿ survivorship clause ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬ account holder ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಉಳಿದ account holderಗೆ ಹಣದ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ joint account ತೆರೆಯುವಾಗ account operating instruction ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
Minor ಅನ್ನು Nominee ಮಾಡಬಹುದೇ?
ಕೆಲವು deposit nomination arrangementsನಲ್ಲಿ minor ಅನ್ನು nominee ಆಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ minorನ ಪರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸೂಕ್ತ adult appointee/guardian ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ. RBI ಸಂಬಂಧಿತ nomination rulesನಲ್ಲಿ nominee minor ಆಗಿದ್ದರೆ, depositor minor ಅಲ್ಲದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿ, nominee minorನಾಗಿರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತನ/ಆಕೆಯ ಪರವಾಗಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವನ್ನು nominee ಮಾಡುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ form ಮತ್ತು procedure ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
Nominee ಅನ್ನು ನಂತರ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ
- ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ
- nominee ಮೃತಪಟ್ಟರೆ
- nominee ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ
- ನಿಮ್ಮ estate planning ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ
ನೀವು nomination details update ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. RBI guidance ಪ್ರಕಾರ banks nominationನ registration, cancellation ಮತ್ತು variation ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡುವ nomination change form ಅಥವಾ ಲಭ್ಯವಿರುವ digital process ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

Nominee ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು?
ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ:
- ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ digital banking facility ತೆರೆಯಿರಿ.
- Nomination section ಹುಡುಕಿ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ nominee details ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಹೊಸ nominee ವಿವರ ನಮೂದಿಸಿ.
- ಅಗತ್ಯ declaration/verification ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇಳಿದರೆ KYC/ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- nomination update ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- acknowledgement ಅಥವಾ updated record ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಮುಖ್ಯ: Nominee ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ register ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. RBI ಪ್ರಕಾರ banks nomination ಅಥವಾ ಅದರ variation/cancellation ಅನ್ನು ತಮ್ಮ recordsನಲ್ಲಿ register ಮಾಡಬೇಕು.
Nominee ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು, nomination cancellationಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನೀವು nominee ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಹೊಸ nomination ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ nomination ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ nomination form ಮತ್ತು procedure ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
Nominee ವಿವರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು?
RBI guidance ಪ್ರಕಾರ nomination facility ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು passbookನಲ್ಲಿ “Nomination Registered” ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಹೊಂದಬಹುದು. Term deposit recordsನಲ್ಲಿಯೂ nomination status ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕ ಒಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ nominee ಹೆಸರು ಕೂಡ passbook/statement/FDRನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ:
“ನಾನು nominee ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ನೆನಪಿರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ನಿಮ್ಮ ಇತ್ತೀಚಿನ bank recordsನಲ್ಲಿ nomination status ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
Nominee ಬದಲಾದರೆ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕೇ?
ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸರಳ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ practical financial planning ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ:
- ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಇದೆ
- FD ಎಲ್ಲಿದೆ
- nomination ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ
- ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ
ಎಂಬ basic information ತಿಳಿದಿರುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಇದರಿಂದ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ತೊಂದರೆಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ Nominee ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ nominee ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ claim ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ:
- ಖಾತೆದಾರರ ಮರಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
- Death certificate ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮಾನ್ಯ proof of death ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- Nominee identity/KYC documents ನೀಡಬೇಕು.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ನ claim form ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಗತ್ಯ verification ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
- ನಿಯಮಾನುಸಾರ account balance settle ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
RBI ಪ್ರಕಾರ valid nomination ಅಥವಾ survivorship clause ಇರುವ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ identity ಮತ್ತು death ಅನ್ನು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ competent court order ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, survivor/nomineeಗೆ payment ಮಾಡುವುದು bank liabilityಗೆ valid discharge ಆಗಬಹುದು.
Claim Settlementಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು?
RBIಯ ಇತ್ತೀಚಿನ consumer-awareness material ಪ್ರಕಾರ, deceased depositorನ claim ಅನ್ನು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ claim ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ settle ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ “15 ದಿನ” ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು verification ಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ discrepancy, legal dispute, court order ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಬಹುದು.
Nominee ಇದ್ದರೆ Legal Heir ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
Nomineeಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರವೂ legal heirsನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು. RBI guidanceನಲ್ಲಿ nomineeಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು legal heirs ಪರವಾಗಿ trustee ಆಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ nomination ಅನ್ನು inheritance document ಅಥವಾ willಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸ್ತಿ, ಅನೇಕ ವಾರಸುದಾರರು ಅಥವಾ ವಿವಾದದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅರ್ಹ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರಿಂದ estate planning ಕುರಿತು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
Nominee ಇದ್ದರೂ Will ಬೇಕೇ?
Nomination ಮತ್ತು Will ವಿಭಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
Nomination: ಬ್ಯಾಂಕ್/financial institutionನ claim settlement ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು.
Will: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ financial assets ಇರುವವರು nomination ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು estate planning ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.

Nominee ಹಾಕುವಾಗ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು
1. Nominee ಹಾಕದೇ ಖಾತೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು
“ನಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ nomination ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
2. Nominee details update ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು
ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದಾಖಲಿಸಿದ nominee ಈಗ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಅವರ ವಿವರ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ update ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು.
3. Nominee ಮತ್ತು legal heir ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು.
4. Joint account rules ತಿಳಿಯದೇ ಇರುವುದು
Nomination ಮತ್ತು survivorship clause ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
5. Nomination update ಆದ acknowledgement ಉಳಿಸದೇ ಇರುವುದು
Update ಮಾಡಿದ ನಂತರ bank record/acknowledgement ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
6. OTP ಅಥವಾ banking PIN ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು
Nomination update ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ OTP, UPI PIN ಅಥವಾ ATM PIN ಕೇಳಿದರೆ ನೀಡಬೇಡಿ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆದಾರರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಏನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು?
ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ financial records ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಒಂದು ಸರಳ checklist:
✔ Savings account nomination
✔ FD nomination
✔ RD nomination
✔ Joint account operating instruction
✔ Nominee ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರ
✔ KYC status
✔ Mobile number
✔ Email ID
✔ Emergency contact
✔ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ account details ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?
✔ Will/estate planning ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?
ಈ ಸಣ್ಣ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
Bank Account Nominee ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ 10 ವಿಷಯಗಳು
- Nomination ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ banking facility.
- ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ deceased depositorನ claim settlement ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು.
- Savings ಮತ್ತು term depositsಗೆ nomination facility ಲಭ್ಯವಿದೆ.
- Nomineeಯನ್ನು ನಂತರ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ nomination cancel ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
- Joint accountನಲ್ಲಿ survivorship instruction ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
- Nominee ಮತ್ತು legal heir ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.
- Nomineeಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೂ legal heirsನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- Nomination status ಅನ್ನು bank recordsನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
- Nominee minor ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
- Nomination ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ estate planning ಅಲ್ಲ.
Frequently Asked Questions
Bank Account Nominee ಎಂದರೇನು?
ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಹಣದ claim settlement ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ದಾಖಲಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ nominee.
Nominee ಹಾಕುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೇ?
Nomination ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ facility. ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು nomination ಬಳಸಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. RBI ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು nomination facility ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
Nomineeಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಣವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಬ್ಯಾಂಕ್ claim settlement ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ nomineeಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ nominee ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಹಣದ ಮಾಲೀಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. RBI guidanceನಲ್ಲಿ nominee legal heirs ಪರವಾಗಿ trustee ಆಗಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
Nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ಇಲ್ಲ. Nominee ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ deceased depositorನ legal heirs claim settlement procedure ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು procedure ಬದಲಾಗಬಹುದು.
FDಗೆ nominee ಹಾಕಬಹುದೇ?
ಹೌದು. Term deposit/FDಗೆ nomination facility ಲಭ್ಯವಿದೆ.
Nominee ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು. RBI guidance ಪ್ರಕಾರ nomination variation ಮತ್ತು cancellationಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
Joint accountನಲ್ಲಿ nominee ಯಾವಾಗ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?
RBI consumer guidance ಪ್ರಕಾರ joint deposit accountನಲ್ಲಿ nomineeನ ಹಕ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ account holders ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ.
Nominee minor ಆಗಿರಬಹುದೇ?
ಅನ್ವಯಿಸುವ nomination rulesನಲ್ಲಿ minor nomineeಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ; minorನ ಪರವಾಗಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ adult ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.
Nominee ಮತ್ತು legal heir ಒಂದೇನಾ?
ಇಲ್ಲ. Nominee bank claim settlementನಲ್ಲಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ; legal heirನ ಹಕ್ಕು succession lawಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ nominee ಸೇರಿಸುವುದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಖಾತೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಂತಹ ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. RBI ಕೂಡ nomination facilityಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು deceased depositorನ claim settlement ಅನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಆಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಡಿ: Nominee ಎಂದರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹಣದ ಅಂತಿಮ ಮಾಲೀಕ ಎಂದಲ್ಲ. RBI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, nomineeಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಅವರು legal heirs ಪರವಾಗಿ trustee ಆಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ nomination, legal heirship ಮತ್ತು Will — ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ನಿಮ್ಮ savings account, FD ಮತ್ತು ಇತರ eligible depositಗಳಿಗೆ nomination ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. Nominee details ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ update ಮಾಡಿ. Joint account ಇದ್ದರೆ survivorship instruction ಕೂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
MoneyKannada.comನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಉಳಿತಾಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ WhatsApp Channel ಮತ್ತು Telegram Channelಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ nominee ಹಾಕಿದ್ದೀರಾ? Nominee ಅಥವಾ legal heir ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದರೆ ಕೆಳಗೆ Comment ಮಾಡಿ.
ಮುಖ್ಯ ಸೂಚನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ nomination ಮತ್ತು deceased-claim procedures ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು/ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. Claim ಅಥವಾ successionಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅರ್ಹ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಅಧಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
- Reserve Bank of India – Nomination & Settlement
- RBI – Settlement of Claims in Respect of Deceased Depositors
- RBI – Customer Guidance on Nomination Facility