ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ₹25,000ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ! RBI ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ UPI, ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೆಬಿಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಕರೆಗಳು, ಸುಳ್ಳು ಲಿಂಕ್‌ಗಳು, OTP ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೋಸಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ, ಕೆಲವು ಅರ್ಹ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟದ ಶೇ.85 ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000 — ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಆದರೆ ಈ ಪರಿಹಾರ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಷ್ಟದ ಮೊತ್ತ, ವಂಚನೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಹಾಗಾದರೆ RBIಯ ಹೊಸ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಯಾರು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು? ಯಾವಾಗ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

RBI ಹೊಸ ನಿಯಮ ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

RBI 2026ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.

ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ 2027ರ ಜನವರಿ 1ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಡೆದ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.

ಎಷ್ಟು ಹಣದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು?

ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಹ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ ₹50,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪರಿಹಾರವು ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟದ ಶೇ.85 ಅಥವಾ ₹25,000 — ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಉದಾಹರಣೆ 1: ₹10,000 ವಂಚನೆಯಾದರೆ

ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ₹10,000 ವಂಚನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ.

• ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ: ₹10,000
• ಶೇ.85 ಪರಿಹಾರ: ₹8,500
• ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ: ₹25,000
• ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಹಾರ: ₹8,500

ಉದಾಹರಣೆ 2: ₹30,000 ವಂಚನೆಯಾದರೆ

• ಒಟ್ಟು ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟ: ₹30,000
• ಶೇ.85 ಪರಿಹಾರ: ₹25,500
• ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ: ₹25,000
• ಪರಿಹಾರ: ₹25,000

ಉದಾಹರಣೆ 3: ₹50,000 ವಂಚನೆಯಾದರೆ

• ಒಟ್ಟು ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟ: ₹50,000
• ಶೇ.85 ಪರಿಹಾರ: ₹42,500
• ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ: ₹25,000
• ಪರಿಹಾರ: ₹25,000

ಗಮನಿಸಿ: ಇವು ನಿಯಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀಡಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮಾತ್ರ. ವಂಚನೆಯಿಂದ ವಾಪಸ್ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದು ಅರ್ಹವೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು.

ಯಾರಿಗೆ ಈ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು?

RBI ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಏಕಮಾಲೀಕತ್ವದ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರು (Sole Proprietors) ಅರ್ಹರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳಿವೆ:

1. ವಂಚನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ ₹50,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು.
2. ಪ್ರಕರಣವು RBI ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಅರ್ಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಬೇಕು.
3. ವಂಚನೆಯ ನಷ್ಟವು ನಿಜವಾದದ್ದು ಎಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು.
4. ವಂಚನೆ ನಡೆದ ದಿನದಿಂದ ಐದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.
5. ಇದೇ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೂ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು.
6. ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಜಂಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿದ್ದರೆ, ಆ ಖಾತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಖಾತೆದಾರ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರದ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲ UPI ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳಿಗೂ ₹25,000 ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ.

RBI ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೆಲವು ಅರ್ಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ ಅನಧಿಕೃತ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದಿದ್ದು ಗ್ರಾಹಕರು ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.

ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಹಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಇದ್ದರೆ: ವಂಚನೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಇದ್ದರೆ: ಗ್ರಾಹಕರು ಅನಧಿಕೃತ ವಂಚನೆಯ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಐದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.

ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವಂಚನೆಯಾದರೆ: ವರದಿ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಯಮದಡಿ ಅರ್ಹವಾದ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣ ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಂಚನೆಯಾದರೆ ಎಷ್ಟು ದಿನದೊಳಗೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು?

ಹೊಸ ನಿಯಮದಡಿ ಐದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಈ ಎರಡು ಕಡೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು:

1. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೇಳಿ.

2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ

1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ದೂರು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ದೂರು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

RBI ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊದಲು ದೂರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದು ನಿಜವಾದ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕರಣವು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವೆಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರೆ, ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

ಅದನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಐದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಬೇಕು.

ಆದರೆ ಈ ಐದು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯು ಪರಿಹಾರದ ಅರ್ಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರದ ಅವಧಿ. ವಂಚನೆ ನಡೆದ ದಿನದಿಂದ ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಡ್ಡಾಯ ಷರತ್ತು.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ದೂರು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

RBI ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಂಚನೆಯ ದೂರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು.

• ದೇಶೀಯ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 45 ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳು.
• ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 60 ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳು.

ದೂರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಧಾರಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅಂದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಇದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ನಡೆದ ಅರ್ಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ 2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಈ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು

ಹೊಸ RBI ನಿಯಮ ಬಂದರೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ:

• ಯಾರೊಂದಿಗೂ OTP, UPI PIN ಅಥವಾ ATM PIN ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
• ಅಪರಿಚಿತರು ಕಳುಹಿಸುವ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಡಿ.
• ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು UPI PIN ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೆಂದು ಕರೆ ಮಾಡುವ ಅಪರಿಚಿತರಿಗೆ ಖಾತೆಯ ವಿವರ ನೀಡಬೇಡಿ.
• ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತ ಪರದೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಡಿ.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ SMS ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
• ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವ್ಯವಹಾರ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ₹25,000 ಪರಿಹಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ₹50,000ವರೆಗಿನ ಅರ್ಹ ವಂಚನೆ ನಷ್ಟ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟದ ಶೇ.85 ಅಥವಾ ₹25,000ರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಸಿಗಬಹುದು.

2. ಈ ನಿಯಮ ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?

2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

3. ವಂಚನೆಯಾದ ನಂತರ ಎಷ್ಟು ದಿನದೊಳಗೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು?

ವಂಚನೆ ನಡೆದ ದಿನದಿಂದ ಐದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.

4. ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಈ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

5. ₹50,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವಾದರೆ ₹25,000 ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ ₹50,000ವರೆಗಿನ ಅರ್ಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇದೇ ಪರಿಹಾರ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇತರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳಡಿ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು RBIಯ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ₹25,000 ಪರಿಹಾರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಅರ್ಹ ವಂಚನೆ, ₹50,000ವರೆಗಿನ ನಷ್ಟ, ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗಿನ ದೂರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವ್ಯವಹಾರ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್: RBI ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್