ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಬಳಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

Bank Account Inactive : ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಖಾತೆಯನ್ನು ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಉಳಿತಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಹಳೆಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯದೇ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?”, “ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಬಂದ್ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ?”, “ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?”, “ಮತ್ತೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಹಜ.

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ಏನೆಂದರೆ, ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ savings ಅಥವಾ current account ಅನ್ನು Inoperative Account (ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಖಾತೆ Inoperative ಆಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಖಾತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು RBI ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆ, KYC, ಮತ್ತೆ ಖಾತೆ Active ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ claim ಮಾಡದ ಹಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ವಿಷಯ ಸೂಚಿ

1. Inoperative Bank Account ಎಂದರೇನು?
2. ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬಳಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ?
3. ಯಾವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
4. ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದರೆ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?
5. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ Savings Accountಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?
6. ಖಾತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ Active ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
7. KYC Update ಅಗತ್ಯವೇ?
8. Activationಗೆ charge ಇದೆಯೇ?
9. ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ KYC update ಮಾಡಬಹುದೇ?
10. 10 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು claim ಆಗದ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
11. UDGAM Portal ಎಂದರೇನು?
12. UDGAMನಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕು?
13. ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗದಂತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
14. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
15. ತೀರ್ಮಾನ

1. Inoperative Bank Account ಎಂದರೇನು?

Inoperative Account ಎಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಯಾವುದೇ customer-induced transaction ನಡೆಯದೇ ಇರುವ savings ಅಥವಾ current account. RBIಯ ಪ್ರಸ್ತುತ FAQ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ customer-induced transactions ನಡೆಯದ savings/current account ಅನ್ನು Inoperative Account ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ: ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇರಿತ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಆ ಖಾತೆ Inoperative ಆಗಬಹುದು. ಇದು ಖಾತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, Inoperative ≠ Account Closed ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

2. ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಬಳಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ?

RBIಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ customer-induced transactions ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ savings ಅಥವಾ current account ಅನ್ನು Inoperative ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗಮನಿಸಿ.

ಒಂದು ವರ್ಷ transaction ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ customer-induced transactions ಇಲ್ಲದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು RBI ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು transaction ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?

ಖಾತೆ Inoperative statusಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ “ಒಂದು ವರ್ಷ transaction ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ account inactive ಆಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷ ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

3. ಯಾವ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

Inoperative status ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ customer-induced transactions ಮುಖ್ಯ. RBIಯ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ frameworkನಲ್ಲಿ customer-induced debit/credit transactionsಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವತಃ credit ಮಾಡುವ interest ಅಥವಾ ವಿಧಿಸುವ service charges ಅನ್ನು customer-induced transaction ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದರರ್ಥ:

• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವತಃ interest credit ಮಾಡಿರುವುದು ಮಾತ್ರದಿಂದ account active ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ service charge debit ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ account operative ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
• ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಮುಖ್ಯ.

ಹೀಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಡ್ಡಿ credit ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು “ನಾನು transaction ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

4. ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದರೆ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಖಾತೆ Inoperative ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

RBIಯ financial awareness material ಪ್ರಕಾರ, inoperative account activationಗೆ ಯಾವುದೇ charge ವಿಧಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಡ್ಡಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ → ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ. ಆದರೆ ಖಾತೆ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ claim ಆಗದೆ ಉಳಿದರೆ ಅದು Unclaimed Deposit frameworkಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ.

5. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ Savings Accountಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು. RBIಯ Financial Awareness Messages ಪ್ರಕಾರ, Savings Bank Accountಗೆ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು account operative ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ inoperative ಆಗಿರಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ credit ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂದರೆ,  Inoperative status ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಮಾತ್ರ savings accountನ interest ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಗ್ರಾಹಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯ. ಆದರೆ Fixed Deposit maturity ನಂತರ ಹಣ claim ಆಗದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ interest rules ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. RBI ಪ್ರಕಾರ, matured FD proceeds unpaid ಆಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ interest rate ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

6. ಖಾತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ Active ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ Inoperative ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ request ಮಾಡಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ KYC updation ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. RBIಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು inoperative accounts ಮತ್ತು unclaimed deposits activationಗಾಗಿ KYC update ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿರಬಹುದು:

ಹಂತ 1:

ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

ಹಂತ 2:

ನಿಮ್ಮ account Inoperative ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಹಂತ 3:

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇಳುವ KYC documents ಅಥವಾ information ಒದಗಿಸಿ.

ಹಂತ 4:

KYC verification ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ.

ಹಂತ 5:

ಬ್ಯಾಂಕ್ activation process ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ account status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗನುಗುಣವಾಗಿ digital ಅಥವಾ branch-based process ಬದಲಾಗಬಹುದು.

7. KYC Update ಅಗತ್ಯವೇ?

ಹೌದು, activation ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ KYC compliance ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು. RBI FAQ ಪ್ರಕಾರ, inoperative account activationಗೆ customer ತನ್ನ KYC information/data update ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ V-CIP ಮೂಲಕವೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಬಹುದು.

2025ರ RBI amendment ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಎಲ್ಲಾ branchesಗಳಲ್ಲಿ, including non-home branches, inoperative accounts ಮತ್ತು unclaimed deposits activationಗಾಗಿ KYC updation facility ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು V-CIP ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. authorised Business Correspondent ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದರರ್ಥ ಹಳೆಯ “ನಿಮ್ಮ home branchಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

8. Activationಗೆ charge ಇದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. RBIಯ Financial Awareness Messagesನಲ್ಲಿ inoperative account activationಗೆ ಯಾವುದೇ charges ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಮತ್ತೆ activate ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ activation charge ಕೇಳಿದರೆ, ಅದರ nature ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು ಉತ್ತಮ.

KYC updation ಮತ್ತು account activation ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು; ಅನ್ವಯಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು RBI ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

9. ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೂ KYC update ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಇದು 2025ರ RBI amendmentನ ಪ್ರಮುಖ consumer-friendly ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. RBI ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು all branches, including non-home branches, inoperative accounts ಮತ್ತು unclaimed deposits activationಗಾಗಿ KYC updation facility ಒದಗಿಸಬೇಕು. V-CIP facility ಇರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಅದನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಅಂದರೆ ನೀವು account open ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ branch ಬೇರೆ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು branchನಲ್ಲಿ KYC update/activation ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ caseನಲ್ಲಿ ಯಾವ documents ಅಥವಾ verification ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ confirm ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

10. 10 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು claim ಆಗದ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಇಲ್ಲಿ Inoperative Account ಮತ್ತು Unclaimed Deposit ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಒಂದು deposit accountನಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ operation ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ amount unclaimed ಆಗಿದ್ದರೆ, RBIಯ Depositor Education and Awareness (DEA) Fund framework ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು RBIಯ DEA Fundಗೆ transfer ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. 2025ರ RBI amendment ಕೂಡ ಈ framework ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ,DEA Fundಗೆ transfer ಆಗಿದೆ = ಹಣದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮುಗಿದಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಅರ್ಹ depositor ಅಥವಾ legal heir ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ claim ಮಾಡಬಹುದು. RBIಯ UDGAM ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇಂತಹ unclaimed deposits/accounts ಅನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.

11. UDGAM Portal ಎಂದರೇನು?

UDGAM ಎಂದರೆ,Unclaimed Deposits – Gateway to Access inforMation ಇದು RBI ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ online portal. ಇದರ ಮೂಲಕ registered users ಹಲವು participating banksಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ unclaimed deposits/accounts ಬಗ್ಗೆ ಹುಡುಕಬಹುದು. ಇದು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದು:

• ಹಳೆಯ bank account ಮರೆತುಹೋದಾಗ
• ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಹಳೆಯ deposit ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದಾಗ
• deceased account holderನ unclaimed deposit ಹುಡುಕಬೇಕಾದಾಗ
• ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ deposits ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅನುಮಾನವಿದ್ದಾಗ

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ:

UDGAMನಲ್ಲಿ ಹಣ ಹುಡುಕಬಹುದು; ಹಣವನ್ನು UDGAMನಿಂದಲೇ withdraw ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಣ claim/settlement ಮಾಡಲು ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. RBIಯ UDGAM launch information ಕೂಡ users ತಮ್ಮ unclaimed deposits ಗುರುತಿಸಿ respective banks ಮೂಲಕ claim ಮಾಡಲು ಅಥವಾ account operative ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

12. UDGAMನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು ಏನು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?

RBIಯ UDGAM FAQ ಪ್ರಕಾರ, individual depositorಗೆ search ಮಾಡುವಾಗ account holderನ ಹೆಸರು, bank name ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ identification detailsಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ PAN, Driving Licence, Voter ID, Passport Number ಅಥವಾ Date of Birth ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಳೆಯ account holderನ basic details ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದರೆ ಹುಡುಕಾಟ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.

13. ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗದಂತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನೀವು ಬಳಸದೇ ಇರುವ ಹಳೆಯ savings account ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬೇಡಿ.

1. ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ bank accounts ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ

ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವ account ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ.

2. Contact details update ಇಡಿ

Mobile number, email ಮತ್ತು address ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

3. KYC status ಗಮನಿಸಿ

Periodic KYC update ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ.

4. ಹಳೆಯ ಖಾತೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ closure ಪರಿಗಣಿಸಿ

ನಿಮಗೆ account ಮುಂದೆ ಬೇಕಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸರಿಯಾದ closure process ಮೂಲಕ account close ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

5. Nominee ವಿವರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ

ನಿಮ್ಮ existing accountನಲ್ಲಿ nominee details ಸರಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

14. Inoperative Account ಮತ್ತು Closed Account ಒಂದೇನಾ?

ಇಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ “ನಾನು ಎರಡು ವರ್ಷ transaction ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ account close ಆಗಿದೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.ಈ ಕೆಳಗಿನ ಟೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಷಯ	Inoperative Account	Closed Account
ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ	ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ	ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ
ಹಣ	ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು	closure processನಲ್ಲಿ settle ಆಗುತ್ತದೆ
ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವುದು	activation ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯ	ಹೊಸ account ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು
ಕಾರಣ	ದೀರ್ಘಕಾಲ customer-induced transaction ಇಲ್ಲ	ಗ್ರಾಹಕ/ಬ್ಯಾಂಕ್ closure process
KYC	activation ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು	closureಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

15. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರು ಏನು ಗಮನಿಸಬೇಕು?

ಹಳೆಯ account holderನಿಗೆ ಹಲವು bank accounts ಇದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬದವರು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ:

• ಹಳೆಯ savings accounts
• Fixed Deposits
• recurring deposits
• salary accounts
• pension-related accounts
• deceased family memberನ accounts

ಇವುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಡಬಹುದು.

Nominee ಇದ್ದರೂ, claim processಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಸರು ಮತ್ತು account ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಸಹಾಯಕ.

16. Bank Account inactive ಆಗಿದ್ದರೆ UPI ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ?

ಇದು account status ಮತ್ತು bankನ digital-channel rules ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಹುದು. Inoperative account ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ operative ಮಾಡಲು RBIಯ KYC-based activation framework ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ UPI ಅಥವಾ ATM ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ account status ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಡಿ. ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ account status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

17. Account inactive ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು?

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ customer communication ಮೂಲಕ status ಅಥವಾ activation/KYC ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. RBIಯ 2024 instructions ಪ್ರಕಾರ, banks inoperative/frozen accounts ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು activation process ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು mobile/internet banking, non-home branches ಮತ್ತು V-CIP ಮುಂತಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಿಮಗೆ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ:

1. Bank appನಲ್ಲಿ account status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
2. Net bankingನಲ್ಲಿ account details ನೋಡಿ.
3. Customer care ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
4. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ branchಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

18. ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ accountನಲ್ಲಿ ಹಣವಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮೊದಲಿಗೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ.

ಹಂತ 1: Bank account status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಹಂತ 2: KYC status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಹಂತ 3: Activation request ನೀಡಿ.

ಹಂತ 4: Bank ಕೇಳುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಹಂತ 5: Activation ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ balance ಮತ್ತು transaction facilities ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

10 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ claim ಆಗದ deposit ಆಗಿದ್ದರೆ, UDGAMನಲ್ಲಿ search ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

19. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ 7 ವಿಷಯಗಳು

1. ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು customer-induced transactions ಇಲ್ಲದ savings/current account Inoperative ಆಗಬಹುದು.

2. Inoperative ಎಂದರೆ account closed ಎಂದಲ್ಲ.

3. Inoperative savings accountನ interest ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

4. Activationಗೆ charge ವಿಧಿಸಬಾರದು.

5. KYC updation activationನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

6. 2025ರ RBI amendment ಪ್ರಕಾರ non-home branchesಲ್ಲೂ KYC updation facility ಒದಗಿಸಬೇಕು.

7. 10 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು unclaimed depositsಗೆ UDGAM ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕಬಹುದು; claim ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು – FAQ

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬಳಸದೆ ಇದ್ದರೆ Inoperative ಆಗುತ್ತದೆ?

Savings/current accountನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು customer-induced transactions ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು Inoperative ಆಗಬಹುದು.

Inoperative accountನ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?

Inoperative status ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಣವನ್ನು claim/activate ಮಾಡಬಹುದು.

Inoperative savings accountಗೆ interest ಬರುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು. RBI financial awareness material ಪ್ರಕಾರ savings account interest account operative ಅಥವಾ inoperative ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ credit ಆಗಬೇಕು.

Account activate ಮಾಡಲು charge ಇದೆಯೇ?

RBI ಪ್ರಕಾರ inoperative account activationಗೆ charge ವಿಧಿಸಬಾರದು.

Home branchಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗಬೇಕೇ?

ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. RBIಯ 2025 amendment ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ branches, including non-home branches,ನಲ್ಲಿ KYC updation facility ಒದಗಿಸಬೇಕು.

UDGAMನಲ್ಲಿ ಹಣ ಸಿಕ್ಕರೆ RBIಯಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. UDGAM search facility ಮಾತ್ರ. Claim/settlement ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕು.

10 ವರ್ಷ claim ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಹಣ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಅಂತಹ eligible unclaimed deposits ಅನ್ನು RBIಯ Depositor Education and Awareness (DEA) Fundಗೆ transfer ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಆದರೆ depositor/legal heirನ claim ಹಕ್ಕು ಅದರಿಂದ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ claim ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಾರಾಂಶ

ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷ ಬಳಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು Inoperative Account ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು account ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

RBIಯ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ account activation ಮತ್ತು KYC updationಗೆ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2025ರ amendment ನಂತರ non-home branches ಮತ್ತು ಇತರ KYC update channels ಮೂಲಕ activation ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದರ status ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ close ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಖಾತೆಗಳ KYC/contact details update ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ಮರೆತುಹೋದ unclaimed deposit ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ RBIಯ UDGAM portal ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಣ claim ಮಾಡಲು ಸಂಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.

MoneyKannada ಸಲಹೆ: ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, Fixed Deposits ಮತ್ತು ಇತರ depositsಗಳ ಮೂಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಕುಟುಂಬದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣ claim ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಅಧಿಕೃತ RBI ಮಾಹಿತಿ

UDGAM: RBIಯ unclaimed deposits search portal.

                 RBI – Official Notifications and FAQs on DEA Fund & Inoperative Accounts

ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ

Bank Account Nominee: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನಾಮಿನಿ ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ? ಸೇರಿಸುವುದು, ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

Bank Account KYC ಎಂದರೇನು? KYC Update ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

 

MoneyKannada.comನಲ್ಲಿ Banking, Money Guide, Government Schemes ಮತ್ತು Personal Finance ಕುರಿತು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ WhatsApp ಮತ್ತು Telegram channelsಗೆ join ಆಗಿ. ಈ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೆ comment ಮಾಡಿ.